Dövlət borcumuza baxış: daxili borclanma xarici borclanmanı üstələyir


Digərləri 06 Avq 2022 11:40:00 113 0

Dövlət borcumuza baxış: daxili borclanma xarici borclanmanı üstələyir

Son.az "yeni müsavat"da dərc olunan məqaləni təqdim edir.

Bu xəbəri də oxu: Yoluxanların sayı açıqlandı

Azərbaycanda xarici dövlət borcunun həcmi dünya üzrə təhlükəsiz hesab olunan orta həddən xeyli aşağıdır. Son illərdə xarici maliyyə-kredit təşkilatlarından dövlət zəmanəti ilə borclanma üzərində yaradılan sərt nəzarət nəticəsində birbaşa xarici borcumuz xeyli azalıb.

Maliyyə Nazirliyinin hesablamalarına əsasən Azərbaycanın dövlət borcu 2023-cü il yanvarın 1-nə 17 milyard 990 milyon manata (təxminən 10,6 milyard dollar) və ya ÜDM-in 15,6 faizinə bərabər. Əvvəllər xəbər verildiyi kimi, 2022-ci il yanvarın 1-nə Azərbaycanın dövlət borcu 16 milyard 899,1 milyon manat (9 milyard 940,6 milyon ABŞ dolları) və ya ÜDM-in 18,2 faizi səviyyəsində qiymətləndirilirdi. Bu isə o deməkdir ki, 2022-ci ildə ölkənin dövlət borcu 6,4 faiz artacaq.

Nazirliyin materiallarına görə, 2023-cü ilə qədər Azərbaycanın xarici borcu 8 milyard 239,3 milyon dollara (14 milyard 6,8 milyon manat), daxili borcu isə 3 milyard 983,2 milyon manata çatacaq. 2022-ci il yanvarın 1-nə xarici borc 8 milyard 135,7 milyon dollar (13 milyard 830,7 milyon manat), daxili borc 3 milyard 68,4 milyon manat təşkil edib. Buradan aydın olur ki, 2022-ci il ərzində xarici borc 1,3 faiz, daxili borc isə 29,8 faiz artacaq. 2022-ci ilin birinci yarısına dair məlumata əsasən altı ayda xarici borc 11,9 faiz, daxili borc 9,1 faiz azalıb. Lakin hökumət ilin sonunadək borclanmanı sürətləndirmək niyyətindədir.

Maliyyə Nazirliyinin dövlət büdcəsinin icrasına dair hesabatında qeyd edilir ki, cari il iyulun 1-i tarixinə ümumi dövlət borcumuz 16.928,5 miyon manat və ya ÜDM-in 14,7 faizini, o cümlədən xarici dövlət borcu 7.882.3 milyon ABŞ dolları və ya ÜDM-in 11,7 faizini, daxili dövlət borcu isə 3.528,5 milyon manat və ya ÜDM-in 3,0 faizini təşkil edib. Həmin tarixə xarici dövlət borcunun 7.167,1 milyon ABŞ dolları həcmində hissəsini və ya ÜDM-in 10,6 faizini birbaşa xarici dövlət borcu, 715,2 milyon ABŞ dolları həcmində hissəsini və ya ÜDM-in 1,1 faizini xarici borclara verilmiş dövlət zəmanəti üzrə şərti öhdəliklər təşkil edir. Xarici dövlət borcunun 45,2 faizi 10 ilədək, 49,0 faizi 10-20 il ərzində, 5,8 faizi isə 20 ildən artıq müddətə kreditorlara ödənilməlidir. Xarici dövlət borcu üzrə yeni cəlb olunan borc öhdəlikləri 10 ilədək müddətə müvafiq istinad dərəcəsi üstəgəl 0,65 faiz dərəcəsi ilə, 10-20 illik müddətə müvafiq istinad dərəcəsi üstəgəl 0,8 faiz dərəcəsi ilə, 20 ildən artıq müddətə isə müvafiq istinad dərəcəsi üstəgəl 0,9 faiz dərəcəsi ilə cəlb olunur.

İyulun 1-i tarixinə daxili dövlət borcunun 2.789,7 milyon manat həcmində hissəsini və ya ÜDM-in 2,4 faizini birbaşa daxili dövlət borcu, 738,8 milyon manat həcmində hissəsini və ya ÜDM-in 0,6 faizini daxili borclara verilmiş dövlət zəmanəti üzrə şərti öhdəliklər təşkil edib. Daxili dövlət borcunun 79,1 faizi daxili maliyyə bazarlarında emissiya olunmuş dövlət istiqrazlarından ibarətdir. Hesabat dövründə  dövriyyədə olan dövlət istiqrazlarının 0,8 faizi 1 illik, 73,1 faizi 2-3 illik, 23,6 faizi isə 5-7 illik olub. 2023-cü ilin 1 yanvarınadək daxili dövlət borcunun 81,4 faizini daxili maliyyə bazarlarında emissiya olunmuş dövlət istiqrazları təşkil edəcək. İlin sonuna dövriyyədə olan dövlət istiqrazlarının 3,1 faizi 1 illik, 67,9 faizi 2-3 illik, 29,0 faizi isə 5-7 illik istiqrazların payına düşəcək.

Bu il daxili borclanmanın əsas məqsədi dövlət büdcəsi kəsirinin örtülməsidir. Maliyyə Nazirliyi bildirir ki, 2022-ci il ərzində ümumilikdə 1736,0 milyon manat məbləğində borclanmalardan əldə olunacaq daxilolmalar hesabına dövlət büdcəsi kəsirinin maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulur. Məlumat üçün qeyd edək ki,  2022-ci ilin yenidən baxılmış dövlət büdcəsinin kəsiri 43,0 milyon manat artımla 3106,0 milyon manat məbləğində və ya ÜDM-in 2,7 faizi həcmində proqnozlaşdırılır. Kəsirin artımının maliyyələşdirilməsi də daxili borclanmadan cəlb olunan vəsait hesabına təmin ediləcək.

Onu da qeyd edək ki, Hesablama Palatası hökumətin daxili borclanmanı sürətlə artırmasını düzgün yol hesab etmir. Qurumun 2021-ci ilin dövlət büdcəsinin icrasına verdiyi rəydən aydın olur ki, 2021-ci ildə emissiya edilmiş istiqrazlar üzrə yalnız yaranmış faiz borcunun məbləği 318,6 milyon manat təşkil edib ki, bu da dövlət büdcəsində növbəti illərdə faiz xərclərinin əhəmiyyətli artımına şərait yaradıb. 2021-ci il ərzində geri qaytarılmış istiqrazlar üzrə ödənilmiş faiz və diskont məbləği isə 158,5 milyon manat təşkil edib.

Yağıntılı hava nə qədər like
  • 06 Avq 11:32  
Digərləri Yağıntılı hava nə qədər

Ölkə ərazisində müşahidə olunan yağıntılı və küləkli hava şərait

arrow Ətraflı
Buzdux dağında Azərbaycan bayrağı dalğalanır  VİDEO like
  • 06 Avq 11:30  
Digərləri Buzdux dağında Azərbaycan bayrağı dalğalanır VİDEO

Bölmələrimiz tərəfindən ərazidə aparılan dəqiqləşdirmələr nəticə

arrow Ətraflı
Arif Babayev və xanımı Şuşada  FOTO like
  • 06 Avq 11:24  
Şou-biznes Arif Babayev və xanımı Şuşada FOTO

Xalq artisti Arif Babayev Şuşaya yollanıb. 

arrow Ətraflı
Səfirliyimizə hücumla bağlı cinayət işi başlanıldı like
  • 06 Avq 11:10  
Digərləri Səfirliyimizə hücumla bağlı cinayət işi başlanıldı

Avqustun 4-də bir çox yerli və xarici media resurslarında Azərbaycan Respub

arrow Ətraflı
“Alfons oğlanlar, qadın hesabına yaşayan kişilər çoxdur”  Cavanşir Məmmədov like
  • 06 Avq 10:52  
Şou-biznes “Alfons oğlanlar, qadın hesabına yaşayan kişilər çoxdur” Cavanşir Məmmədov

"Kişiyə görə övladını atan qızlar var. Kişiyə görə çox ailəsi

arrow Ətraflı
Müdafiə Nazirliyinin bəyanatındakı bir cümləlik xəbərdarlığın like
  • 06 Avq 10:28  
Digərləri Müdafiə Nazirliyinin bəyanatındakı bir cümləlik xəbərdarlığın

Azərbaycan Ordusunun avqustun 3-də həyata keçirdiyi "Qisas" əməl

arrow Ətraflı
İlham Əliyev Ruandanın yeni səfirinin etimadnaməsini qəbul edib  FOTO like
  • 06 Avq 10:24  
Siyasət İlham Əliyev Ruandanın yeni səfirinin etimadnaməsini qəbul edib FOTO

Son.az AZƏRTAC-a istinadən bildirir ki, Azərbaycan Respublikasının Prezide

arrow Ətraflı
Neftimiz bahalaşdı like
  • 06 Avq 09:56  
Digərləri Neftimiz bahalaşdı

Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 bareli

arrow Ətraflı
Bakıda şəhidlə vida mərasimi keçirilir  FOTO like
  • 06 Avq 09:48  
Digərləri Bakıda şəhidlə vida mərasimi keçirilir FOTO

Azərbaycan Ordusunun Laçın rayonunda üzərinə qaya parçası düşməsi nə

arrow Ətraflı
Türkiyə şəhid verdi like
  • 06 Avq 09:24  
Digərləri Türkiyə şəhid verdi

"Pəncə-Kilid" əməliyyatı bölgəsində Türkiyə hərbçisi çavu

arrow Ətraflı
Məşhur filmdəki ev satışa çıxarıldı like
  • 06 Avq 09:16  
Şou-biznes Məşhur filmdəki ev satışa çıxarıldı

Nyu Yorkda "Sabrina" filmindəki Sabrina Feyrçaldın uşaqlığını

arrow Ətraflı
Bakıda yaşayış binasında like
  • 06 Avq 09:00  
Digərləri Bakıda yaşayış binasında

Bakı şəhərinin Nəsimi rayonunda beşmərtəbəli yaşayış binasının 2-c

arrow Ətraflı
Üzdəki tüklərdən birdəfəlik xilas olmağın yolları like
  • 06 Avq 08:59  
Digərləri Üzdəki tüklərdən birdəfəlik xilas olmağın yolları

Üzdə olan xoşagəlməz tüklər bütün qadınlarda diskomfort hissi yaradır

arrow Ətraflı
NATO Yunanıstana 11 təyyarə və 29 helikopter like
  • 06 Avq 08:58  
Dünya NATO Yunanıstana 11 təyyarə və 29 helikopter

Meşə yanğınları ilə mübarizə aparan Yunanıstana NATO-dan dəstək gəli

arrow Ətraflı