O əjdahadan bizdə olsaydı, 43 dəfə baxardıq...


Kriminal 03 Yan 2020 15:40:00 102 0

O əjdahadan bizdə olsaydı, 43 dəfə baxardıq...

Son.az Lent.az-a istinadən "Bizim filmlər" layihəsində "Bəyin oğurlanması" filmindən söhbət açır.

1985-ci ilin filmidir - filmlərin də insanların da sevildiyi, dostluqların təmənnasız, yoldaşlığın sədaqətli olan vaxtlarının. Bu fikrə az sonra qayıdacağıq...

Ssenari xalq yazıçısı Mövlud Süleymanlınındır. "Bəylik dərsi" ssenarisinin də müəllifidir. "Köç" romanı 1995-ci ilin "Ən yaxşı romanı" olub. Dediyim odur ki, ssenari müəllifi balaca ad deyil, xalq yazıçısıdır, amma ssenarinin film üçün yararsız - yəni maraqsız olması ilə bağlı çox söz-söhbətlər gəzib. O söz-söhbətlərin səbəbinə də qayıdacağıq...

Hələlik onu deyim ki, söhbətimiz "Bəyin oğurlanması" filmi barədədir.

Müəllif bu ssenarini müğənni Sərxan Sərxan üçün yazıbmış. Yəni baş rolda, həm də bəy rolunda Sərxan özü oynamalı imiş. Həm də obraz kifayət qədər böyük olub, Sərxan Sərxan öz mahnılarını da ifa edəcəkmiş. Bir sözlə, film onun üzərində qurulmalı idi. Filmin çəkilişi isə rejissor Tofiq İsmayılova həvalə edilib. Hətta aktyorlar seçilib, bəzi çəkilişlər belə olub.

Görünür, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının rəhbərliyimi, nazirlikmi birdən qərarı dəyişiblər. Yəni Sərxan Sərxan heyətdən çıxarılıb. Gedib işinin arxasınca Moskvaya. Rejissor Tofiq İsmayılov da baş götürüb Türkiyəyə gedib. Yazılmış ssenari havada qalmasın, hayıfdır deyə, çağırıb veriblər film çəkmək üçün can yandıran iki gənc rejissora. Gənc deyəndə ki, orta yaşlarında olublar, artıq "Mozalan" satirik kinojurnalında özlərini təsdiq etmişdilər, kino çəkməyə hazır idilər, imkan yaradan yox idi. Bizim kinonun belə bir bəlası var - əvvəl film vermirlər ki, hələ gəncdilər, o vaxt verirlər ki, onda da artıq adamın qatarı getmiş olur - təcrübəsiz yaşlanır. Rəhmətlik Ceyhun Mirzəyevlə Vaqif Mustafayev üçün bu ssenari göydəndüşmə idi, amma istədikləri ssenari deyildi...

Ssenari də neynəsin, yazıldığı məqsəd-məram kiminsə hikkəsininmi, yoxsa eqosununmu qurbanı olub, qalıb ortada məqsədsiz-məramsız. Binəva ssenari düşüb kinostudiya rəhbərliyinin dəyişdiyi - Cəmil Əlibəyovun getdiyi, Eyvaz Borçalının gəldiyi vaxtlara.

İki gənc rejissor ssenarini oxuyub, başlayıblar aktyor seçimlərinə. Ən tanınmış, peşəkar aktyorları dəvət ediblər ki, onların hesabına ssenaridən bir nəsnə çıxartsınlar ortaya. O vaxtlar elə idi, əsas aktyor idi. Bir filmdə ki Həsənağa Turabov, Nəsibə Zeynalova, Mirzə Babayev, Muxtar Manıyev, Firəngiz Mütəllimova, Vidadi Həsənov, Şamil Süleymanov vardı, o kino olmasa da kinoya çevriləcəkdi. Hələ tanınmasa da istedadlı və yaraşıqlı aktyor Füzuli Hüseynov da Sərxan Sərxana qismət olmayan bəy roluna çəkilirdi. Onu Ceyhun Mirzəyev dəvət edəndə rol kifayət qədər böyük idi ssenaridə. Füzuli Hüseynov o vaxta qədər bir neçə filmin sınaqlarına dəvət edilib, amma təsdiq edilməyibmiş. Aktyor belə hal-qaziyyəni Ceyhun Mirzəyevə danışıb deyir ki, belə getsə kino ilə mənim aramda depressiv sədd yaranacaq. Ceyhun Mirzəyev ona söz verir ki, sınaqsız çəkəcək. Hətta fotolarda Füzuli Hüseynov istənilən kimi düşmədiyindən, Ceyhun Mirzəyev həmin şəkilləri cırıb, aktyorun şəkillərini özü yenidən çəkir. Sonradan onun oynayacağı obrazı qayçılayıb az qala, epizodik saxlasalar belə.

Ceyhun Mirzəyevlə Vaqif Mustafayev ssenari qoltuqlarında, çəkiliş heyəti ilə yollanırlar Şamaxı rayonun Məlhəm kəndində filmi çəkməyə.

Hə, bayaq dedim ha, yoldaşlığın sədaqətli, dostluğun təmənnasız vaxtlarında, onlar üçün deyirdim - Ceyhun Mirzəyevlə Vaqif Mustafayev üçün. Bir yerdə əl-ələ verib iki dost, bol-bol improvizələrlə, biri deyib, o biri təsdiqləməklə ərsəyə gətiriblər "Bəyin oğurlanması"nı.

İki yaradıcılıqla dolu gənc rejissor, üstəlik dost kinostudiyadan kənarda, heç kimin müdaxiləsi olmadan ssenarini qoyub kənara, improvizələrə meydan veriblər. Hər kadr yaradıcılıq məhsuludur.

Filmin əvvəli gecənin qaranlığında kənd yolunda yalnız maşınlardan düşən işıqlarının fonunda cırcıramaların səsi ilə Şamil Süleymanovun qəhrəmanının hasarı aşıb İsrafilin qızı Yasəmənlə görüşməsi səhnəsi ilə başlayır. Hasarın qırağında görüşən qızla oğlanın üzərindən kadr fırlanıb otaqda İsrafilin papağının üstündə dayanır.

Nəcibə Behbudova qızın nənəsini oynayır. İlk kadrlardan birində onun sözləri var.

- Neçə nəfərsiniz? - deyə, İsrafili razı salmaq və canlı toyu filmə çəkmək üçün gəlmiş çəkiliş qrupunu yoxlama hesab edib, soruşur.

- Biz çoxuq - deyə Siyavuş aslan cavab verir.

- Deyəsən bu dəfə bir sürü gəliblər. İt ilxısı, köpək sürüsü. Görüm sizi bu dağa-daşa salanın əli qurusun, dili qurusun, evi yıxılsın.

Bu yerdə də çiynində kamera daşın üstünə çıxan Hacı İsmayılov sürüşüb yıxılır və qalxıb - bəsdi qarğışladın də... - deyir.

Qadın isə öz rolundadır:

- Yazırlar, gəlirlər, yoxlayırlar, gedirlər. Elə zavmaqdı deyə, gərək hökmən bir zurna çalsınlar? Ancaq rəhmətlik atası əla tarçalan idi.

- Öz tarçalanımız var, oğluna deyərsən, gəlib bizi görsün.

- A bala, gəlin qonağımız olun da...

Bütün bunlar ssenaridə yoxdur. Gedişatda yaranan sözlər, dialoqlar filmin xeyrinə işləyib. Bu məntiqsiz, qarışıq sözlər, yersiz keçidlər o qədər təbii alınıb ki, elə bil ssenari elə buymuş.

Çəkilişlər 3-4 ay - yay və payız ayları aparılıb. Şamaxının Məlhəm kəndində qaboyçalan bir nəfərin evini icarəyə götürüblər, amma toy səhnəsi həmin evlə üzbəüz başqa bir evin həyəti geniş olduğundan orda çəkilib. Çəkilişlərdə kənd camaatı da iştirak edib. Xüsusilə kütləvi səhnələrdə. Məsələn, toya hazırlıq səhnəsi kənddə olan adi toy hazırlıqlarıdır. Yəni adamlar adi halda sabahkı toya hazırlaşıb, ət doğrayır, salat eləyir, hətta ciyəraxşamı edirlər. Bunlar hamısı filmin kadrlarına çevrilir.

Ayrı-ayrı bölgələr üzrə sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb like
  • 03 Yan 15:36  
Digərləri Ayrı-ayrı bölgələr üzrə sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

ETSN ayrı-ayrı bölgələr üzrə sabaha olan hava proqnozunu açıqlayıb

arrow Ətraflı
“Azərbaycanda veriliş apara bilərəm” like
  • 03 Yan 15:34  
Şou-biznes “Azərbaycanda veriliş apara bilərəm”

"Bakıya getdim, çox xoşuma gəldi. Dedim ki, burada bəlkə, bir ev kira

arrow Ətraflı
Bərdə rayon prokuroru və köməkçisi işdən çıxarılıb like
  • 03 Yan 15:31  
Sosial Bərdə rayon prokuroru və köməkçisi işdən çıxarılıb

Bərdə rayonunun prokuroru və köməkçisi işdən çıxarılıb.

arrow Ətraflı
Polis Bakı sakinini döyən iki nəfəri saxladı like
  • 03 Yan 15:27  
Digərləri Polis Bakı sakinini döyən iki nəfəri saxladı

Bakı şəhər sakini D.Babayevin döyülməsi barədə 17-ci Polis Şöbəsinə

arrow Ətraflı
Naqif Həmzəyev: “Könüllülər ili” gənclər siyasətinə yeni nəfəs gətirəcək" like
  • 03 Yan 15:24  
Siyasət Naqif Həmzəyev: “Könüllülər ili” gənclər siyasətinə yeni nəfəs gətirəcək"

Ölkəmizdə gənclərin hərtərəfli inkişafı, onların düzgün yetişdiril

arrow Ətraflı
ETNS ayrı-ayrı bölgələr üzrə sabaha olan hava proqnozunu açıqlayıb like
  • 03 Yan 15:21  
Sosial ETNS ayrı-ayrı bölgələr üzrə sabaha olan hava proqnozunu açıqlayıb

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin ​(ETSN) Milli Hidrometeorologiy

arrow Ətraflı
Meşənin dərinliyində mağara otel like
  • 03 Yan 15:20  
Digərləri Meşənin dərinliyində mağara otel

Dünyanın müxtəlif yerlərində turistlərin maraqla qarşıladığı fəqli

arrow Ətraflı
Tahir və Cabir qardaşları Yeni ili Məkkədə keçiriblər? like
  • 03 Yan 15:14  
Şou-biznes Tahir və Cabir qardaşları Yeni ili Məkkədə keçiriblər?

"Planet Parni iz Baku" komandasının məşhur üzvləri, Əməkdar ar

arrow Ətraflı
“Aramco” Avropa müştəriləri üçün güzəştə gedəcək like
  • 03 Yan 15:13  
İqtisadiyyat “Aramco” Avropa müştəriləri üçün güzəştə gedəcək

“Saudi Aramco” Avropa müştəriləri üçün “Arab Light” markalı neft

arrow Ətraflı
“Aramco” Avropa müştəriləri üçün güzəştə gedəcək like
  • 03 Yan 15:11  
İqtisadiyyat “Aramco” Avropa müştəriləri üçün güzəştə gedəcək

“Saudi Aramco” Avropa müştəriləri üçün “Arab Light” markalı neft

arrow Ətraflı
Naqif Həmzəyev: “Könüllülər ili” gənclər siyasətinə yeni nəfəs gətirəcək like
  • 03 Yan 15:10  
Digərləri Naqif Həmzəyev: “Könüllülər ili” gənclər siyasətinə yeni nəfəs gətirəcək

Ölkəmizdə gənclərin hərtərəfli inkişafı Prezident İlham Əliyev tər

arrow Ətraflı
Dünyanın ən izlənilən şəhərlərinin like
  • 03 Yan 15:10  
Digərləri Dünyanın ən izlənilən şəhərlərinin

Mütəxəssislərin proqnozlarına əsasən, 2020-ci ildə planetdə hər iki n

arrow Ətraflı
“Sepah”a yeni komandir təyin edilib like
  • 03 Yan 15:08  
Dünya “Sepah”a yeni komandir təyin edilib

“Qüds” gücünə yeni komandir təyin edilib

arrow Ətraflı
Azərbaycanda dəniz yükdaşımalarının həcmi artıb like
  • 03 Yan 15:04  
Digərləri Azərbaycanda dəniz yükdaşımalarının həcmi artıb

2019-cu ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycanda dəniz yükdaşımaları 1,3

arrow Ətraflı
Ötən ilin ən dəbli xanımları onlar seçildi like
  • 03 Yan 15:00  
Digərləri Ötən ilin ən dəbli xanımları onlar seçildi

Qərb mətbuatı ötən ilin ən dəbli şou-biznes xanımlarını açıqlayıb.

arrow Ətraflı