Diaspora və lobbi


Siyasət 16 May 2018 18:02:00 70 0

Diaspora və lobbi

Hər hansı bir dövlətin diaspora və lobbisi mütləq konkret hazırlanmış mexanizm əsasında fəaliyyət göstərir. Bu mexanizm illərlə, bəzən isə əsrlərlə təkmilləşir. Dərhal qələbə tam yanlış fərziyyədir və əgər bunu əsas tutsaq, hələ uzun müddət müvəffəqiyyətsizlik davam edə bilər. Beləliklə, diasporanın effektiv iş mexanizmi necə yaranır? Xaricdə istənilən diaspora təşkilatının işinin keyfiyyəti iki amildən asılıdır - daxili və xarici. Daxili amil millətin müəyyən faktorlar əsasında vəhdət konsepsiyasından ibarətdir. Xarici amil isə olduğu ölkədə geniş fəaliyyət imkanının mümkün sayılmasıdır. Xarici amil birbaşa daxili amildən asılıdır. Belə ki, xaricdə fəaliyyət uğuru vəhdət keyfiyyətindən irəli gəlir. Beləlilkə, gəlin, ABŞ-da yəhudi lobbisi üçün əlverişli mühitin yaradan elementləri nəzərdən keçirək. Burada təşkilatları onlarla yəhudi dini birlikləri, insan hüquqularının müdafiəsi təşkilatları, xeyriyyə fondları və qardaşlıq cəmiyyətləri koalisiyasına çevirən dinin dayaq rolu çox böyük olub.

Bu xəbəri də oxu: Cəbhədən XƏBƏR VAR

İlk olaraq, ABŞ qanunvericiləri və təhsil işçiləri üçün Amerika-İsrail təhsil fondu kimi qeyri-kommersiya təşkilatları tərəfindən İsrailə təşkil olunan səfərlər motivasiyadır. Bu cür səfərlər iki ildən bir təşkil olunur. Bununla yanaşı, yəhudi lobbisi heç bir halda ABŞ konqressmenlərini və senatorlarını respublikaçı və demokratlara ayırmır, əksinə hər iki düşərgə ilə işləyir. Bundan başqa, yəhudi lobbisinin ekspertlərdən ibarət və analitik hesabatlar hazırlayan elmi sahəsi də vardır. Bu Yaxın Şərq siyasəti Vaşinqton İnstitutu, Amerika Təşəbbüsü İnstitutu, Siyasət və Təhlükəsizlik Mərkəzi, Beynəlxalq Əlaqələrin Tədqiqi İnstitutu kimi elmi təşkilatlardır. İsrail lobbisinin ikinci effektiv aləti funksiyalarından biri senator və konqresmenlərə dolayı təzyiq göstərmək üçün sayı minlərlə olan fəallar komandasıdır. Saysiz-hesabsiz zənglər, məktublar, binanın qarşısında keçırılən piketlər, mətbuat konfranslarında verilən narahatedici suallar sayəsində onların konqresmen və ya senatorun ofisinə təzyiq göstərməsi mümkündür. Fəalların sırasına İsrailin siyasətinə qarşı olan universitet professorlarını tənqid edən yəhudi tələbələr də daxıldir. Adətən tələbələr müəllimlərin rəylərini sosial şəbəkələrdə ictimaiyyətin müzakirəsinə çıxarır və başqalarını da antiisrail mövqeli müəllimlər barədə məlumat verməyə çağırırlar. Həmçinin, nüfuzlu yəhudi sponsorlarının dəstəyi ilə tələbə cəmiyyətləri təhsil ocaqlarında antisemitizm monitorinqi haqda qanunun hazırlanıb qəbul olunmasına səsləyirlər. Bu, Konqres tərəfindən həmin universitetlərə dövlət dəstəyinin dayandırılması məqsədilə edilir. "İsrail naminə milli birlik koalisiyası", "İsrail üçün Xristianlar", "Yerusəlim Beynəlxalq Xristian Səfirliyi" də bu qəbildəndir. "İsrail naminə birləşmiş xristianlar" Assosiasiyası İsraili dəstəkləyən bütün xristian təşkilatları üçün "çətir" rolunu oynayır. Məqsəd siyasətçilər arasında İsrail maraqlarını yürütmək və hər bir senator və konqressmenlə əlaqə yaratmaqdır. Sözsüz ki, heç kim israilyönümlü təşkilatların effektiv fəaliyyətinə şübhə etməyəcək. Yuxarıda qeyd etdiyimiz iki amilə dönək. Birlik geniş imkanlar yaratdı. Savadlı lobbiçilik fəaliyyətinin nəticəsidir ki, Ağ Evin aparatında yəhudi birliyinin nöqteyi-nəzərini administrasiyaya ötürən "yəhudi əlaqəsi" (jewish liaison) yarımrəsmi vəzifə yaranıb. Yeri gəlmişkən, bu vəzifə hələ C.Karter zamanından mövcuddur. Azərbaycan diasporası isə təəssüf ki, bu gün öz nailliyətləri ilə qürurlana bilməz. Problemin kökü, görünür, birinci amil - vəhdətlə bağlıdır. Diaspor strukturlarının nəticəsiz fəaliyyətlərinin səbəbi təşkilatların öz aralarında mübarizə aparmasındadır. Bu təşkilatların nəinki əməkdaşlıq etmək istəmədikləri, üstəlik müxtəlif səbəbdən rəqabət apardıqları məlum olur. Heç bir səmərə verməyən rəqabət diaspora sisteminin ən təhlükəli xəstəliyidir. Xaricdə Azərbaycan diasporu və lobbi qruplarının nailiyyətləri haqda çox az eşidildiyi üçün bütün bunlar müəyyən fəəaliyyət strategiyasının olmasına şübhə yaradır. Bundan başqa, əgər mövcud olsa belə, elmi, mədəni və siyasi xarakterli Azərbaycan institutlarının fəaliyyəti barədə əslində heç kim xəbərdar deyil. Ümid Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinə yeni təyin edilmiş rəhbərin vəziyyəti yaxşılığa dogru yönəldəcəyinədir. Lakin ona xarici dövlətlərdə yaşayan azərbaycanlıların köməyi lazım gələcək. Sözsüz ki, assimilyasiya və sosiuma qaynayıb-qarışmaq  müsbət cəhətdir, lakin milli mənsubiyyəti yaddan çıxarmamaq şərtilə. Xarici cəmiyyətdə düşünmədən həll olmaq identikliyin itməsinə gətirib çıxarır ki, bu da hər-hansı ölkədə Azərbaycan ictimaiyyətinin zəifləməsilə nəticələnir. Bu isə öz növbəsində diasporanın işinə təsir göstərir. Kimsə xaricdəki Azərbaycan ictimaiyyətinin diaspora təşkilatları tərəfindən dəstəklənməməsi rəyi ilə çıxış edə bilər. Bu da doğru arqument sayılacaq. Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi ilə xaricdə yaşayan azərbaycanlılar arasında əməkdaşlıq balansı olmalıdır. Komitə onlara daha çox maraq göstərməli, vəziyyətləri ilə maraqlanmalı, birgə işə cəlb etməlidir. Xaricdə yaşayan həmvətənlərimiz isə müxtəlif sahələrdə mövqelər tutmalı və yaşadıqları ölkənin həyatında fəal iştirak etməli, lakin doğma Azərbaycana əbədi xidməti də yaddan çıxarmamalıdırlar.

Cavid Məmmədzadə, siyasi analitik Son.az

Türkiyə ŞOKDA like
  • 16 May 18:01  
Dünya Türkiyə ŞOKDA

Türkiyədə bu həbs şok effekti yaradıb.

arrow Ətraflı
Oğurladıqları qızılı lombarda qoyub pul götürən şəxslər tutulub like
  • 16 May 17:58  
Digərləri Oğurladıqları qızılı lombarda qoyub pul götürən şəxslər tutulub

Biləsuvar Rayon Polis Şöbəsi əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat

arrow Ətraflı
İraqda hücum: like
  • 16 May 17:57  
Dünya İraqda hücum:

İraqın şimalındakı ət-Tarmiyə şəhərində baş vermiş terror hücumu n

arrow Ətraflı
Rusiyada keçmiş silah anbarında yanğın - Təxliyə aparılır like
  • 16 May 17:56  
Digərləri Rusiyada keçmiş silah anbarında yanğın - Təxliyə aparılır

Rusiyanın Udmurtiya respublikasınını Puqaçyovo qəsəbəsi yaxınlığında

arrow Ətraflı
Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosialiqtisadi inkişafı üçün 10 milyon manat ayrıldı like
  • 16 May 17:54  
Siyasət Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosialiqtisadi inkişafı üçün 10 milyon manat ayrıldı

Prezident İlham Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi ink

arrow Ətraflı
Həyat imtahanından “kəsilənlər” like
  • 16 May 17:53  
Digərləri Həyat imtahanından “kəsilənlər”

Mayın 13-də Sumqayıtda iki abituriyent- 17 yaşlı Pənah Quliyev və Faiq R

arrow Ətraflı
Bayılda növbəti sürüşmə like
  • 16 May 17:52  
Digərləri Bayılda növbəti sürüşmə

Mayın 15-də Bayılda növbəti torpaq sürüşməsi baş verib. Bu zaman 2 fə

arrow Ətraflı
Bakının bu hissəsində sabah içməli su olmayacaq like
  • 16 May 17:51  
Digərləri Bakının bu hissəsində sabah içməli su olmayacaq

Əsəd Əhmədov küçəsində yol infrastrukturunun yenidən qurulması layihə

arrow Ətraflı
Təbriz küçəsinin bir hissəsində hərəkət məhdudlaşdırılır  XƏRİTƏ like
  • 16 May 17:49  
Digərləri Təbriz küçəsinin bir hissəsində hərəkət məhdudlaşdırılır XƏRİTƏ

Hərəkətin məhdudlaşdırılması təmir işləri bitənədək qüvvədə ola

arrow Ətraflı
Fəaliyyəti ilə milli mənlik və vətənpərvərlik nümunəsi olan təşkilat like
  • 16 May 17:48  
İdman Fəaliyyəti ilə milli mənlik və vətənpərvərlik nümunəsi olan təşkilat

Heydər Əliyev Fondu öz fəaliyyətində beynəlxalq əməkdaşlığa x&uu

arrow Ətraflı
Orta məktəbi bitirməyən 400dək şəxs imtahan verib  FOTO like
  • 16 May 17:48  
Digərləri Orta məktəbi bitirməyən 400dək şəxs imtahan verib FOTO

Mayın 16-da Bakı şəhəri üzrə eksternat imtahanları başa çatıb.

arrow Ətraflı
Naxçıvanda yağışyağdırma sistemlərinin quraşdırılmasına 5 milyon manat ayrılıb like
  • 16 May 17:47  
Digərləri Naxçıvanda yağışyağdırma sistemlərinin quraşdırılmasına 5 milyon manat ayrılıb

Prezident İlham Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində meliorativ

arrow Ətraflı
Ordubad Su Elektrik Stansiyasının tikintisinə 10 milyon manat ayrıldı like
  • 16 May 17:45  
Siyasət Ordubad Su Elektrik Stansiyasının tikintisinə 10 milyon manat ayrıldı

Prezident İlham Əliyev Ordubad Su Elektrik Stansiyasının tikintisi ilə bağ

arrow Ətraflı
Yemək Festivalı İçəri Şəhərə qayıdır! like
  • 16 May 17:44  
Digərləri Yemək Festivalı İçəri Şəhərə qayıdır!

Baku Street Food Festival və Sweet November festivalların uğurundan sonra, İ

arrow Ətraflı