Azərbaycanın bənzərsiz opera müğənnisi FOTO


Kriminal 22 İyn 2022 21:14:00 113 0

Azərbaycanın bənzərsiz opera müğənnisi  FOTO

Unudulmaz sənətkar Bülbülün anadan olmasından 125 il ötür

Bu xəbəri də oxu: Bakı sakininə

Ecazkar səsi ilə hamını heyran qoyan, şaqraq zəngulələri ilə bülbülləri susduran və buna görə də xalq tərəfindən Bülbül adlandırılan sənətkarın əsl adı Murtuza Məşədi Rza oğlu Məmmədov olsa da, Azərbaycanda və onun hüdudlarından çox-çox uzaqlarda elə "Bülbül" kimi tanınıb.

Son.az AZƏRTAC-a istinadən bildirir ki, bu gün Azərbaycan vokal məktəbinin banisi, lirik-dramatik tenor səsə malik opera müğənnisi, görkəmli xanəndə, Azərbaycan və SSRİ Xalq artisti Bülbülün anadan olmasının 125-ci ili tamam olur.

O, Şuşada dünyaya göz açıb və bu şəhərin ab-havası, sözlü-nəğməli, muğamla nəfəs alan mühiti onun sənətkarlığı üçün bəhrəli zəmin olub. İlk təhsilini də burada mədrəsədə alıb, bir çox ustad xanəndələrin ilk musiqi biliyinə yiyələndiyi bir ocaqda - Molla İbrahimin məktəbində muğam sənətinin qanun-qaydalarını mənimsəyib. Xüsusilə görkəmli xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlundan o, sənətin çox sirlərini öyrənib. Bülbül ilk səhnə fəaliyyətinə 1916-cı ildə Məşədi Cəmil Əmirovun Gəncədə səhnəyə qoyduğu "Seyfəlmülk" operası ilə başlayıb.

Bülbül 1920-ci ildən Azərbaycan Opera və Balet Teatrının (o zamanlar Birləşmiş Dövlət Teatrı opera truppası idi) solisti olub. Fəaliyyətinin ilk illərində Üzeyir Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun", "Əsli və Kərəm", Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib" operalarında İbn Səlam, Kərəm, Qərib rollarını oynayıb. O, 1927-ci ildə Bakı Konservatoriyasını bitirib. Yüksək səs tembrinə, məlahətli ifa tərzinə malik müğənni təhsilini davam etdirmək üçün dövlət xətti ilə İtaliyanın Milan şəhərinə göndərilib. 1931-ci ildə Milan Konservatoriyasında Delliponti və R.Qraninin siniflərini bitirərək Vətənə dönüb və Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs deməyə başlayıb.

Klassik vokal sənətinə ustalıqla yiyələnmiş Bülbül milli köklərdən ayrılmayaraq, xalq musiqisi üçün səciyyəvi xüsusiyyətləri, ənənələri pozmayaraq, yeni üslub yaratmağa can atırdı. O, italyan və rus vokal məktəblərinin ən yaxşı cəhətlərini əxz edir və onları milli ifaçılıq üslubu ilə əlaqələndirirdi. Qərb və Şərq oxuma üsulları arasında qovuşma nöqtələri tapan müğənni xalq sənətkarlığı ilə professional vokal ifaçılığının vəhdətinə nail olurdu. Bununla da o, Azərbaycanda ilk olaraq, professional vokal ifaçılığının bünövrəsini qoyub. O, bunu həm nəzəri cəhətdən işləyib, həm də praktiki cəhətdən həyata keçirib. Belə ki, o, dəfələrlə bu məsələyə həsr olunmuş mühazirələrlə çıxış edib, konsertlərində isə həm ariya və romansları, həm də xalq mahnılarını və muğamları eyni şövqlə oxuyub. Azərbaycan musiqisində yeni səhifə açan Bülbülün yaradıcılığı vokal sənətinin inkişafında mühüm mərhələ olub.

Bülbül sənətinin gücü onun geniş diapazonlu, məlahətli səsində idi. Səlis bədii diksiyaya, böyük səhnə mədəniyyətinə malik olması onun ən ümdə xüsusiyyətlərindən idi. Daim axtarışda olan, yeni zirvələrə can atan Bülbülün repertuarı çox zəngin idi. O, xarici ölkə bəstəkarlarının opera ariyalarını və romansları, Azərbaycan bəstəkarlarının vokal əsərlərini, muğamları, xalq mahnı və təsniflərini özünəməxsus üslubda, aydın tələffüzlə ifa edirdi. Klassik əsərləri bir neçə dildə ifa edən Bülbül ən çox Azərbaycan dilinə böyük fikir verirdi və həmişə deyirdi ki, "öz dilində elə oxumaq lazımdır ki, bu dili başa düşməyənlər də ondan zövq ala bilsinlər".

Bülbülün yaradıcılığını yüksək qiymətləndirən dahi bəstəkarımız Üzeyir Hacıbəyli qeyd edirdi ki, "Bülbül kimi musiqi təhsili alan, həm şərq üslubunda, həm də operalarda oxumağı bacaran ifaçılar musiqi sənətimiz üçün qiymətli kadrlardır".

Təsadüfi deyildi ki, Bülbül Üzeyir Hacıbəylinin şah əsərində - "Koroğlu" operasında baş rolun ilk, həm də ən yaxşı ifaçısı olub. Koroğlu onun yaratdığı obrazların zirvəsidir. Bu operanı Üzeyir Hacıbəyli məhz Bülbül üçün yazıb. İndi də "Koroğlu"dan söhbət düşəndə gözümüz önündə Bülbül canlanır. Burada aşıq sənəti xüsusiyyətləri ilə professional vokal ifaçılığını qovuşduran Bülbül əfsanəvi xalq qəhrəmanının monumental obrazını yarada bilib. Bununla yanaşı, Bülbül həm də digər Azərbaycan bəstəkarlarının operalarında yaddaqalan obrazlar yaradıb.

Azərbaycan müğənnilərinin böyük bir nəslinin yetişməsində Bülbülün xidmətləri əvəzsizdir. O, görkəmli pedaqoq olub, öz təcrübəsini, sənətin sirlərini istedadlı gənclərə öyrədib. Bülbülün sinfini bitirmiş bir sıra vokalçılar hazırda teatr və kamera ifaçılığı sahəsində layiqli yer tutublar.

Bülbül vokal sənətinin əsaslarını və öz pedaqoji prinsiplərini elmi-nəzəri və metodik cəhətdən də işləyib.

Milli professional vokal məktəbinin yaradıcısı Bülbülün ənənələri bütün Şərq vokal sənətinə böyük təsir göstərib, müasir ifaçılarımız üçün gözəl örnəyə çevrilərək bu gün də yaşamaqdadır.

Bülbülün musiqi tariximizdəki xidmətlərindən danışarkən, onun folklorşünaslıq sahəsindəki fəaliyyətini də qeyd etmək lazımdır. O, xalqın hafizəsində qorunan musiqi folklorumuzu toplamaq, onu bir zərgər səliqəsi ilə cilalamaq və fövqəladə bir ifa ilə xalqa qaytarmaq istəyi ilə yaşayırdı. İndi əzbər bildiyimiz bir çox xalq mahnılarına Bülbül yeni həyat verib. Bülbülün rəhbərliyi ilə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzdində Elmi-Tədqiqat Musiqi Kabinetinin təşkili və burada Azərbaycan xalq musiqi incilərinin bəstəkarlarımız tərəfindən məşhur xalq sənətkarlarının ifasından nota köçürülməsi musiqi tariximizdə mühüm hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Bu kabinet 1932-ci ildən 1943-cü ilədək fəaliyyət göstərib, xalq musiqi nümunələrinin toplanması, sistemləşdirilməsi, nota köçürülüb çap olunması ilə məşğul olub.

Avtomobil yandı: Sürücü üsyan etdi  VİDEO like
  • 22 İyn 21:07  
Digərləri Avtomobil yandı: Sürücü üsyan etdi VİDEO

Antalyanın Manavqat rayonunda işıqforun qırmızı işığında gözləyən a

arrow Ətraflı
Müğənnidən ayrılıb yazıçı ilə sevgili oldu  FOTO like
  • 22 İyn 20:52  
Şou-biznes Müğənnidən ayrılıb yazıçı ilə sevgili oldu FOTO

Sərdar Ortaçın keçmiş müğənni sevgilisi Seçil Gür yeni eşqə yelkən

arrow Ətraflı
Atalar günündə özünə hədiyyə verib, iki milyon dollar udub like
  • 22 İyn 20:37  
Digərləri Atalar günündə özünə hədiyyə verib, iki milyon dollar udub

Amerikanın Şimali Karolina ştatının Roli şəhərinin sakini Atalar Günün

arrow Ətraflı
Əhaliyə çağırış edildi like
  • 22 İyn 20:36  
Digərləri Əhaliyə çağırış edildi

Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) tərəfindən əvvəlcədən xəbərdarlıq

arrow Ətraflı
Şahzadə Uilyam uşaqlarına yoxsulluq dünyasını göstərmək istəyir  FOTO like
  • 22 İyn 20:30  
Dünya Şahzadə Uilyam uşaqlarına yoxsulluq dünyasını göstərmək istəyir FOTO

Şahzadə Uilyam üç övladına yoxsulluq dünyasını göstərmək istəyir.

arrow Ətraflı
Timsahın öhdəsindən tava ilə gəldi  VİDEO like
  • 22 İyn 20:22  
Dünya Timsahın öhdəsindən tava ilə gəldi VİDEO

Avstraliyada pab sahibi timsahı tava ilə başına və burnuna bir neçə zərb

arrow Ətraflı
Ayının üstünə qışqırdı, heyvan qorxub qaçdı  VİDEO like
  • 22 İyn 20:15  
Digərləri Ayının üstünə qışqırdı, heyvan qorxub qaçdı VİDEO

Türkiyənin Bayburt şəhərində ayı insanlara qorxulu anlar yaşadıb.

arrow Ətraflı
Azərbaycanlı müğənnidən şok addım  müsahibə vermək üçün 5000 AZN tələb edib  VİDEO like
  • 22 İyn 20:07  
Şou-biznes Azərbaycanlı müğənnidən şok addım müsahibə vermək üçün 5000 AZN tələb edib VİDEO

Uzun müddətdir efirlərə çıxmaq üçün qonorar tələb edən müğənni Na

arrow Ətraflı
“Leş mafiyası”na hökm oxundu like
  • 22 İyn 20:00  
Dünya “Leş mafiyası”na hökm oxundu

Fransa məhkəməsi Avropanın ən böyük at əti mafiyasına hökm oxunub.

arrow Ətraflı
Polis qadını qatarın altında qalmaqdan son anda xilas etdi  VİDEO like
  • 22 İyn 19:52  
Dünya Polis qadını qatarın altında qalmaqdan son anda xilas etdi VİDEO

Hindistanın Uttar Pradeş ştatında xəbərdarlıqlara məhəl qoymayaraq rels

arrow Ətraflı
Ukrayna üçün Freddi Merkurinin maşınını hərraca çıxaracaq  FOTO like
  • 22 İyn 19:45  
Şou-biznes Ukrayna üçün Freddi Merkurinin maşınını hərraca çıxaracaq FOTO

Ukraynanın Xalq artisti Andrey Danilko İngiltərənin məşhur "Quenn&q

arrow Ətraflı
Özbəkistanla münasibətlərdə yeni mərhələ  REAL İNTERVYU like
  • 22 İyn 19:26  
Siyasət Özbəkistanla münasibətlərdə yeni mərhələ REAL İNTERVYU

Yeni bəyannamə Azərbaycan-Özbəkistan strateji tərəfdaşlığını güclə

arrow Ətraflı