Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı,


Kriminal 09 Yan 2022 13:00:00 72 0

Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı,

Son.az Kulis.az-a istinadən Xalq artisti, böyük aktrisa Mərziyyə Davudova haqqında maraqlı faktları təqdim edir.

Mərziyə Yusif qızı Davudova 8 dekabr 1901-ci ildə Həştərxanın Sarevo çayının sahilində yerləşən eyniadlı kənddə anadan olub. Kəndlərindəki dördillik "Darültəhsil", daha sonra isə "İqbal" rus-tatar məktəbində oxuyur. Bu dövrlərdə teatr fəaliyyətinə başlayır, burada həvəskarların hazırladıqları tamaşalarda oynayır.

***

İlk dəfə səhnəyə "Birinci teatr" adlı tamaşada Ərəfə rolunu oynayır. Hüseyn Ərəblinski Həştərxanda qastrolda olarkən onun oyununu bəyənir və onu Bakıya dəvət edir. Həmin ərəfədə on altı yaşlı Mərziyyə anasını itirir. 1919-cu ildə isə Bakıya gəlib Birləşmiş Dövlət Teatrosu nəzdindəki kollektivə aktrisa qəbul edilir.

Aktrisanın ən böyük arzusu Hüseyn Ərəbliniski ilə səhnədə tərəf müqabili olmaq olur. Lakin, 1919-cu ildə Ərəblinski öldürülür. Mərziyyə Davudova o dövrün ən güclü aktyorlarından biri olan Abbas Mirzə Şərifzadə ilə eyni səhnəni paylaşır. Getdikcə onların arasında isti, yaxın münasibət yaranır. Bu yaxınlıq onların ailə qurmasına səbəb olur.

***

Mərziyyə Davudova çox qısa müddətdə Akademik Milli Dram teatrının ən aparıcı aktrisalarından birinə çevrilir. "Sevil" pyesində Sevil rolunu o qədər təbii ifa edir ki, tamaşaya baxmağa gələn qadınlar zaldaca çarşablarını çıxarıb atırlar.

***

Onun səhnədə göstərdiyi təbii oyunu və sənət yanğısı haqqında Cəfər Cabbarlı yazırdı: "Mərziyyə yetkin bir sənətkardır, ustadır. Aktrisa səhnədəki əhval-ruhiyyəsi ilə bütün tamaşa salonuna təsir edən heyrətamiz bir istedada malikdir".

Aktrisa qısa müddətlik Tiflis Azərbaycan Dram Teatrında və Bakı Türk İşçi Teatrında işləsə də, ömrünün sonunadək Akademik Milli Dram Teatrının aparıcı sənətçilərindən olur.

***

Aktrisa 1936-cı ildə Xalq artisti adını alır. 1956-1961-ci illərdə Azərbaycan Teatr Cəmiyyətinin (hazırkı Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı) sədri vəzifəsində işləyir. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı olur.

***

O, "Maqbet", "İblis", "Otello", "Sevil" kimi tamaşalarda özünə məxsus rollar ifa edib. "Hacı Qara", "Bir ailə", "Bakının işıqları" filmlərinə çəkilir. "Bəxtiyar" filmində Bəxtiyarın anası Gülbadam rolunu ifa edir.

"İblis" tamaşasında Abbas Mirzə Şərifzadə ilə tərəf müqabili olur. Tamaşa böyük uğur qazanır. Amma bir müddət sonra cütlük boşanır. Mərziyyə Davudova ikinci dəfə digər istedadlı həmkarı Ülvi Rəcəblə ailə qurur. Bu evlilikdən onların Rauf adlı oğlu dünyaya gəlir.

***

Mərziyyə xanım Cəfər Cabbarlı, Hüseyn Cavid, Səməd Vurğun, Mirzə İbrahimov, Mehdi Hüseyn, Ənvər Məmmədxanlı kimi Azərbaycan dramaturqlarının əsərləri ilə yanaşı, rus və Qərbi Avropa ədiblərinin də tamaşalarında bir-birindən fərqli və mürəkkəb qadın obrazları yaratdır.

Xalq artisti Hökümə Qurbanova öz xatirələrində yazırdı: "Bu da taleyin qismətidir. Mərziyyə xanımın ilk dəfə yaratdığı obrazları sonralar mən oynadım. Həmişə həyəcan keçirirdim ki, o bu məsələyə necə baxacaq. Böyük ürək və istedad sahibi idi. Həmişə tamaşadan sonra məni ilk təbrik edib oyunumu bəyəndiyini söyləyən Mərziyyə xanım olardı. Bu aktrisa əsl sənət fədaisi kimi gənclərə xüsusi qayğı göstərərdi".

***

1937-ci ilin repressiyası aktrisanın taleyindən yan keçmir. 1937-ci ildə həyat yoldaşı Ülvi həbs olunaraq güllələnir. 1937-ci il dekabrın 3-də Dövlət Təhlükəsizliyi İdarəsi 3-cü şöbəsinin müvəkkili, leytenant Kovrijenko Şərifovun məsuliyyətə cəlb edilib həbs olunması barədə qərar verir. Qərar yuxarı instansiyalarda da təsdiq edilir. Böyük teatr xadimini ad günü ərəfəsində həbsə alırlar. Bakının Çadrovaya küçəsi, 115 ünvanda yerləşən evində axtarış aparılır və müsadirə zamanı tapdıqları bir teatr qılıncı və iki teatr tapançası olur. 1938-ci il oktyabrın 30-da 44 yaşlı Abbas Mirzənin casusluq fəaliyyətinə görə güllələnməsi qərara alınır. Əmr isə noyabrın 16-da yerinə yetirilir.

Ancaq 1955-ci ilə qədər Mərziyyə xanım və qızı, aktrisa Firəngiz Şərifova onun necə öldüyünü bilmir. Həmin il oktyabrın 15-də Firəngiz xanım Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinə müraciət edərək atasının son taleyi haqqında məlumat verilməsini tələb edir. SSRİ Baş Prokurorluğu Abbas Mirzənin işini araşdırıb onun haqqında çıxarılmış qərarı ləğv edir və iş xətm olunur. Ancaq nədənsə Firəngiz xanıma atasının 1938-ci il noyabrın 16-da güllələndiyini deyil, 1941-ci il noyabrın 1-də ürək infarktından vəfat etdiyini bildirirlər.

***

Mərziyyə Davudova uzun zaman istintaq üçün hüquq orqanlara çağırılır. Deyilənə görə, əri repressiya olunandan sonra Mərziyyə Davudova balaca boxça yığıb, evin bir küncündə saxlayırmış ki, indi gəlib onu da aparacaqlar, güllələyəcəklər. O illərin xofu ömrünün sonuna kimi Mərziyyə xanımın qəlbində yaşayır.

***

Mərziyyə Davudova 6 yanvar 1962-ci ildə Bakı şəhərində uzun sürən xərçəng xəstəliyindən vəfat edir.

Son.az

Yer kürəsi canlıların kütləvi məhvinin altıncı dalğasının astanasındadır like
  • 09 Yan 12:52  
Dünya Yer kürəsi canlıların kütləvi məhvinin altıncı dalğasının astanasındadır

Hazırda Yer kürəsi canlıların kütləvi məhvinin altıncı dalğasının a

arrow Ətraflı
"Beş manata 38 kub qaz yüklənir"  Vətəndaşın şikayətinə "Azəriqaz"dan cavab like
  • 09 Yan 12:37  
Digərləri "Beş manata 38 kub qaz yüklənir" Vətəndaşın şikayətinə "Azəriqaz"dan cavab

Bakı sakini Əsgər Əsgərov ona qazın daha baha qiymətə satıldığını i

arrow Ətraflı
Ermənistan hara, sülhməramlı missiya hara?! like
  • 09 Yan 12:22  
Dünya Ermənistan hara, sülhməramlı missiya hara?!

Ermənistan vətəndaşı öz ölkəsinin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləs

arrow Ətraflı
Üz, saç və dəri üçün 1 vasitə like
  • 09 Yan 12:15  
Digərləri Üz, saç və dəri üçün 1 vasitə

Tərkibindəki probiyotiklərlə sağlamlığınızı müdafiə edən qatıq hə

arrow Ətraflı
Qazaxıstanda baş verənlərin ssenarisi əvvəlcədən hazırlanmışdı? like
  • 09 Yan 12:07  
Dünya Qazaxıstanda baş verənlərin ssenarisi əvvəlcədən hazırlanmışdı?

Qazaxıstan qonşuları olan digər Orta Asiya dövlətlərindən qat-qat yüks

arrow Ətraflı
Gecəyə doğru bəzi yerlərdə...  HAVA XƏBƏRDARLIĞI like
  • 09 Yan 12:02  
Digərləri Gecəyə doğru bəzi yerlərdə... HAVA XƏBƏRDARLIĞI

Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin verdiyi məlumata əsasən Bakıda və Abş

arrow Ətraflı
Operativ qərargahın iclası like
  • 09 Yan 11:52  
Dünya Operativ qərargahın iclası

Güc strukturları tərəfindən Qazaxıstanda ictimai asayişin və təhlükəs

arrow Ətraflı
Novruz Qartalla vida mərasimi keçrilir like
  • 09 Yan 11:46  
Digərləri Novruz Qartalla vida mərasimi keçrilir

Gəncə şəhərinin "İmamzadə" ziyarətgahında Əməkdar artist No

arrow Ətraflı
Uşaqları bu halda bağçaya göndərməyin like
  • 09 Yan 11:45  
Digərləri Uşaqları bu halda bağçaya göndərməyin

Son zamanlar uşaqlar arasında yoluxma halları kəskin artıb. Valideynlər in

arrow Ətraflı
Qazax sakini dəm qazından zəhərlənib like
  • 09 Yan 11:41  
Digərləri Qazax sakini dəm qazından zəhərlənib

Qazaxda zəhərlənmə faktı qeydə alınıb.

arrow Ətraflı
Həmyerlimiz NyuYork merinin baş müşaviri oldu like
  • 09 Yan 11:34  
Digərləri Həmyerlimiz NyuYork merinin baş müşaviri oldu

ABŞ-da yaşayan həmyerlimiz Rəna Abbasova Nyu-York meri Erik Adamsın baş m

arrow Ətraflı
İrəvan Qazaxıstana qadın hərbçilər də göndərib like
  • 09 Yan 11:26  
Siyasət İrəvan Qazaxıstana qadın hərbçilər də göndərib

MDB-nin Kollektik Təhlükeəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) qüvvə

arrow Ətraflı