Ekspert: “SOCAR xaricdəki investisiyalarla ölkə iqtisadiyyatına əlavə dəyər yaradır”


İqtisadiyyat 30 İyn 2020 16:09:32 93 0

Ekspert: “SOCAR xaricdəki investisiyalarla ölkə iqtisadiyyatına əlavə dəyər yaradır”

​Emin Axundzadə: “SOCAR xaricdəki investisiyalarla ölkə iqtisadiyyatına əlavə dəyər yaradır”

“Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) 2019-cu il üçün maliyyə göstəricilərini müsbət qiymətləndirmək olar”.

Bunu "Report"a SOCAR-ın 2019-cu il üçün maliyyə hesabatını şərh edərkən enerji məsələləri üzrə ekspert, fəlsəfə doktoru Emin Axundzadə bildirib.

Onun sözlərinə görə, ötən il dünya bazarlarında neft qiymətlərinin 10% aşağı düşməsinə, təbii qaz qiymətlərinin kəskin ucuzlaşmasına və neft-kimya sektorunda gəlir marjalarının əvvəlki illərlə müqayisədə azalmasına baxmayaraq, SOCAR 2019-cu ildə əməliyyat effektivliyini artıraraq, ümumi mənfəətini 62 milyon manat artırmağa nail olub.

Ekspert bildirib ki, xalis mənfəətin əvvəlki ilə nisbətən az olması isə şərti hesab edilə bilər: “Çünki ötən il “SOCAR Karbamid” və Yüksək Sıxlıqlı Polietilen kimi zavodlar istismara verildi. Beləliklə, bu müəssisələrin inşasına ayrılan vəsaitlərin amortizasiyasının hesablanması, statistik olaraq əsasən 2019-cu ilə təsadüf edib. Yəni, bu xərclər ötən il yox, 4-5 il ərzində yığılan xərclərdir.

Bununla yanaşı, ötən il dövlət tərəfindən SOCAR-ın nizamnamə kapitalının artırılması üçün ayrılan vəsait təqribən 3 dəfə azalıb. Beləliklə, bu iki faktor, şirkətin xalis mənfəətinin şərti olaraq azalmasına təsir göstərib. Həqiqətdə isə, SOCAR-ın ümumi mənfəəti ötən il 1,1% artıb”.

E. Axundzadə bildirib ki, bununla yanaşı, SOCAR-ın uzunmüddətli aktivləri və nağd pul vəsaitləri ötən il də artım tendenisyasını davam etdirib: “Belə ki, uzun müddətli aktivlər 7,94% artaraq 42,8 milyard manatdan 46,2 milyard manata çatıb. Son 10 illik perioda nəzər yetirdiyimizdə isə uzun müddətli aktivlərinin hər il artdığını müşahidə edə bilərik. Bu dövr ərzində uzun müddətli aktivlər 4 dəfədən çox artıb.

Emin Axundzadə

Burada əsas göstəricilərdən biri odur ki, uzunmüddətli aktivlərlə uzunmüddətli öhdəliklər arasındakı fərq hər il artır. Təkcə ötən il uzun müddətli aktivlərlə öhdəliklər arasındakı fərq 400 milyon manat artıb. Əgər 10 il bundan əvvəl bu fərq 7,3 milyard manat təşkil edirdisə, bu göstərici 2019-cu ildə 22,4 milyard manata yüksəlib. Başqa sözlə, uzun müddətli aktivlərlə uzun müddətli öhdəliklər arasındakı fərq bu illər ərzində 3 dəfədən çox artıb”.

O qeyd edib ki, şirkətin nağd pul vəsaitləri isə ötən il təqribən 7%, başqa sözlə, 444 milyon manat artıb: “Son 10 ildə isə bu göstərici 9 dəfədən çox artıb. Bütün bunlar ona dəlalət edir ki, SOCAR-ın maliyyə dayanıqlılığı ildən ilə güclənir. SOCAR-ın gəlirlərindəki ən böyük artım isə təbii qazın payına düşüb. Bu da “Şahdəniz” və “Ümid” yataqlarında təbii qaz hasilatının artması hesabına baş verib. Burada xüsusi olaraq qeyd etməliyəm ki, ötən il “Ümid” yatağında SOCAR-ın ən yüksək debitli quyusunun (6810 m) qazılıb istismara verilməsi, SOCAR-ın təbii qaz gəlirləri artmasına təkan verib.

Bu tendensiyanın növbəti illərdə də artan xətt üzrə davam edəcəyini proqnozlaşdıra bilərik. Belə ki, cari ilin may ayında “Ümid-1” platformasında yeni quyu qazılmağa başlanıb. Quyu istismara verildikdən sonra yataqda qaz hasilatının təqribən 45-50% artacağı gözlənilir. Bununla yanaşı, “Şahdəniz” yatağından hasil edilən təbii qazın həcminin cari ildə 13% artacağı planlaşdırılır. Başqa sözlə, növbəti illərdə də təbii qaz ixracından əldə edilən gəlirlər həm ölkə üzrə, həm də SOCAR üzrə artmağa davam edəcək”.

Ekspert vurğulayıb ki, maliyyə hesabatında diqqət çəkən məqamlardan biri də odur ki, ötən il SOCAR-ın Türkiyədəki gəlirləri təqribən 89% artıb. Onun sözlərinə görə, yəni, Türkiyəyə yatırılan investisiyalar artıq öz bəhrəsini verməyə başlayıb: “Burada həm STAR neft emalı zavodunun (NEZ) istismara veriləndən qısa zaman sonra, yəni 2019-cu ilin sentyabr ayında tam emal gücünə çatması, STAR NEZ, “Petkim” və “SOCAR Terminal” müəssisələri arasında qurulan şaquli inteqrasiya və bunun nəticəsində yaradılan güclü sinerji şirkətin əməliyyat xərclərinin azalmasına və gəlirlərinin optimallaşmasına təsir göstərib.

Qeyd edim ki, STAR NEZ istismara verilmədən əvvəl, “Petkim” əsas xammal ehtiyacı olan naftanı xarici ölkələrdən idxal edirdi. Bu, “Petkim” üçün həm əlavə nəqliyyat xərci, həm də nəqliyyat riski yaradırdı. Bəzən nəqliyyatın gecikməsi səbəbilə istehsalat prosesində gecikmələr meydana gələ bilirdi. Ancaq hazırda “Petkim” iki müəssisə arasında inşa edilən boru kəməri vasitəsilə daha keyfiyyətli naftanı rahat bir şəkildə təmin edə bilir. Bu da öz növbəsində istehsal xərclərinin azalmasına və “Petkim”in rəqabət qabiliyyətinin, nəticədə bazar payının artmasına təsir göstərib”.

E. Axundzadə bildirib ki, bununla yanaşı 2018-ci ildə başladılan rəqəmsal transformasiya sayəsində “Petkim” öz əməliyyat effektivliyini ciddi şəkildə artırmağa nail olub: “Beləliklə, həm STAR NEZ ilə yaradılan sinerji, həm də rəqəmsallaşma proseslərinin sürətləndirilməsi nəticəsində ötən il “Petkim”in istehsal həcmi əvvəlki illə müqayisədə 24% artıraraq 3,4 milyon tona yüksəlib.

Bununla yanaşı, TANAP boru kəməri vasitəsilə nəql edilən təbii qazın miqdarının ötən il ərzində təqribən 2 dəfə artması və SOCAR-ın Türkiyədə pərakəndə təbii qaz bazarına daxil olması şirkətin Türkiyədəki gəlirlərinin artmasına təkan verib. Ümumilikdə isə, SOCAR öz gəlirlərinin 92,7%-ni xarici bazarlardan əldə edib. Yəni, SOCAR qlobal şirkət olaraq xaricə yatırdığı investisiyalarla həm öz aktivlərini böyüdür, həm də ölkə iqtisadiyyatına əlavə dəyər yaradır”.

Angela Merkel: Daha əvvəl heç vaxt görmədiyimiz iqtisadi çətinliklər yaşayırıq like
  • 30 İyn 16:09  
Dünya Angela Merkel: Daha əvvəl heç vaxt görmədiyimiz iqtisadi çətinliklər yaşayırıq

Almanya Kansleri Angela Merkel yeni növ koronavirus (COVID-19) səbəbindən ə

arrow Ətraflı
Sürücü maska taxmadığına görə radara düşüb? - AÇIQLAMA like
  • 30 İyn 15:57  
Sosial Sürücü maska taxmadığına görə radara düşüb? - AÇIQLAMA

Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi (BDYPİ) sosial

arrow Ətraflı
Şəxsi maşınında maska taxmayan sürücü cərimə olunub? like
  • 30 İyn 15:57  
Digərləri Şəxsi maşınında maska taxmayan sürücü cərimə olunub?

Sosial şəbəkələrdə avtomobili idarə edən və maşında tək olan sürüc

arrow Ətraflı
ABŞ-da koronavirus sürətlə yayılır like
  • 30 İyn 15:56  
Dünya ABŞ-da koronavirus sürətlə yayılır

ABŞ-da son sutkada koronavirusa təsdiqlənmiş yoluxma hallarının sayı 41,5

arrow Ətraflı
Azərbaycanda 18 jurnalist COVİD19a yoluxub, bir nəfər isə həyatını itirib like
  • 30 İyn 15:52  
Digərləri Azərbaycanda 18 jurnalist COVİD19a yoluxub, bir nəfər isə həyatını itirib

"Jurnalistlər arasında COVID-19-a yoluxma və ölüm sayı 2 dəfə artı

arrow Ətraflı
Paytaxtın bu küçəsində üfüqi nişanlanma xətləri yenilənəcək like
  • 30 İyn 15:51  
Digərləri Paytaxtın bu küçəsində üfüqi nişanlanma xətləri yenilənəcək

Neftçilər prospekti və Niyazi küçəsində bu gün axşam saat 23:00-dan sə

arrow Ətraflı
Karantin rejiminin müddəti uzadılmalıdırmı? - RƏYLƏR like
  • 30 İyn 15:49  
Siyasət Karantin rejiminin müddəti uzadılmalıdırmı? - RƏYLƏR

​Karantin rejiminin uzadılmasına hazır olmalıyıq

arrow Ətraflı
Ceyhun Məmmədov: Bu gün Azərbaycanla Ermənistan arasında bir çox sahələrdə böyük fərq var like
  • 30 İyn 15:45  
Siyasət Ceyhun Məmmədov: Bu gün Azərbaycanla Ermənistan arasında bir çox sahələrdə böyük fərq var

"Bu gün Azərbaycanla Ermənistan arasında bir çox sahələrdə böyük

arrow Ətraflı
Daha 98 obyekt koronavirusdan qorunmaq qaydalarını pozdu like
  • 30 İyn 15:44  
Sosial Daha 98 obyekt koronavirusdan qorunmaq qaydalarını pozdu

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA)&əməkdaşları&Bakıda,

arrow Ətraflı
Milli mətbuatın 145 illiyi yeni qaydada keçiriləcək like
  • 30 İyn 15:42  
Siyasət Milli mətbuatın 145 illiyi yeni qaydada keçiriləcək

Azərbaycan milli mətbuatının 145 illik yubileyi tədbirləri koronavirus (CO

arrow Ətraflı
Azərbaycanda 18 jurnalist koronavirusa yoluxub, 1 nəfər ölüb like
  • 30 İyn 15:40  
Sosial Azərbaycanda 18 jurnalist koronavirusa yoluxub, 1 nəfər ölüb

“Azərbaycanda da jurnalistlər sırasında COVID-19-a yoluxma halları var.

arrow Ətraflı
İyulun hava proqnozu açıqlanıb like
  • 30 İyn 15:39  
Digərləri İyulun hava proqnozu açıqlanıb

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi ölkə üzrə iyul ayına olan hava

arrow Ətraflı
"Azərişıq" ölkəyə yeni smartkart qurğuları gətirib like
  • 30 İyn 15:38  
İqtisadiyyat "Azərişıq" ölkəyə yeni smartkart qurğuları gətirib

Bu gün "Azərişıq" ASC ölkəyə gətirdiyi "SMART card reader" cihazlarını

arrow Ətraflı
Hövsan Yaşayış Kompleksində güzəştli mənzillərin seçimi başa çatdı like
  • 30 İyn 15:37  
İqtisadiyyat Hövsan Yaşayış Kompleksində güzəştli mənzillərin seçimi başa çatdı

Seçilmiş 249 mənzilin 222-si vətəndaşlar tərəfindən uğurla imzalanaraq

arrow Ətraflı