Dünya koronavirusdan sonra bu cür olacaq


Dünya 26 Mar 2020 15:11:00 51 0

Dünya koronavirusdan sonra bu cür olacaq

Koronavirus pandemiyası dünya gündəmini əməlli-başlı zəbt edib və belə görünür ki, uzun müddətə. Virus təhlükəsi artıq əksər ölkələri özünə qapadıb. Milli sərhədlər bağlanıb, gediş-gəliş, iqtisadi-ticari əlaqələr minimuma enib. Qlobal iqtisadiyyat, dünya maliyyə sistemi qəfil böhran təhlükəsi ilə üz-üzə gəlib. Müasir təbabət, tibb elmi, hətta insanlar arasında münasibətlər və ənənəvi dəyərlər sistemi belə, ciddi sınağa çəkilib. Torpaq sanki insanların ayağının altından qaçır. Ən əsası, pandemiyanın dünyadakı duruma neqativ təsiri hələ pik nöqtəsinə çatmayıb.

Bəşəriyyətin başı üzərindən aylardır "Domokl qılıncı" kimi asılan Covid19 bəlası yəqin ki, nə vaxtsa çəkilib gedəcək. Bəs ondan sonra dünyanın, bəşəriyyətin halı necə olacaq, qlobal iqtisadi-maliyyə sistemi, nəhayət, dövlətlərarası münasibətlər necə təsəvvür edilir?

ABŞ-ın nüfuzlu "Foreign Policy" nəşri məsələ ilə bağlı müxtəlif ölkələrdən olan fikir adamlarının rəyini öyrənib. Son.az musavat.com-a istinadən həmin fikir və rəyləri təqdim edir.

DÜNYA DAHA QAPALI, LAKİN ÇİÇƏKLƏNƏN VƏ AZAD

Stiven Uolt - Harvard Universitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə professoru:

Pandemiya dövlət hakimiyyətini möhkəmləndirəcək və millətçiliyi gücləndirəcək. Əksər dövlətlər böhrandan sonra da öz yeni səlahiyyətlərindən imtina etməyəcək. Xarakteri etibarilə konfliktli olan dünya siyasəti dəyişməz qalacaq. Əvvəlki epidemiyalar böyük dövlətlər arasında rəqabətin dayanmasına gətirmədi və qlobal əməkdaşlığın yeni epoxasına nədən olmadı. Covid-19-dan sonra da olmayacaq. Biz hiper-qloballaşmadan geri çəkilmənin davam etməsini şahidi olacağıq, ona görə ki, vətəndaşlar ümid edirlər ki, onları milli hökumətlər müdafiə edəcək. Qısacası, Covid-19-dan sonra dünyanı daha qapalı, lakin çiçəklənən və daha azad olacaq.

QLOBALLAŞMANIN SONU

Robin Hiblert - "Chatem House"nin direktoru:

Koronavirus pandemiyası iqtisadi qloballaşma dəvəsinin belini qıran saman çöpü rolunu oynayacaq. Covid-19 dövlətləri, şirkətləri məcbur edir ki, davamlı özünütəcrid şəraitində mövcudluqlarını saxlamaq potensiallarını gücləndirsinlər. Belə vəziyyətdə dünya çətin ki, qarşılıqlı sərfəli qloballaşma ideyasına qayıtsın. Siyasi liderlərə nəhəng özünüintizam lazım olacaq ki, beynəlxalq əməkdaşlığı saxlasınlar və geosiyasi rəqabət bataqlığına yuvarlanmasınlar. Öz vətəndaşlarına Covid-19 böhranını dəf eləmək bacarığını sübut edən liderlər müəyyən siyasi kapital əldə edəcəklər.

DEMOKRATİYA ÖZ "QABIĞI"NDAN ÇIXACAQ

Con Aykenberri - Prinston Universitetində siyasət və beynəlxalq əlaqələr üzrə professor:

İqtisadi zərər və ictimai kollaps nəzərə alınmaqla, biz yəqin ki, millətçilik yönündə hərəkətliliyin, böyük dövlətlər arasında rəqabətin, strateji aralanmaların və s. şahidi olacağıq. Ancaq 1930-40-cı illərdə olduğu kimi, indi də tədricən qarşılıqlı cərəyan, hansısa sağlam və inadkar beynəlmiləlçilik ortaya çıxa bilər. Necə ki, 2-ci Dünya müharibəsindən öncə və müharibə zamanı Franklin Ruzvelt (ABŞ-ın ovaxtkı prezidenti -red.) və digər dövlət xadimləri bunu formalaşdırmağa və təbliğ eləməyə başlamışdılar. 1930-cu illərdə dünya iqtisadiyyatının çöküşü müasir beynəlxalq birliyin nə dərəcədə qarşılıqlı bağlı və Ruzveltin adlandırdığı zəncirvari reaksiyaya necə həssas olduğunu göstərdi. Reaksiya əvvəlcə milliyyətçilik şəklində ola bilər, ancaq zaman ötdükcə demokratiya praqmatik və yeni tip proteksionist beynəlmiləlçiliyi tapmaq üçün öz qabığından çıxacaq.

DÜNYA DAHA KASIB VƏ QƏZƏBLİ OLACAQ

Şivşankar Menon - Brukinqs İnstitutunun (hind bölümü) əməkdar elmi işçisi, Hindistan baş nazirinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə sabiq müşaviri:

Azərbaycanda 29 koronavirus infeksiyasına yoluxma faktı qeydə alınıb, 1 nəfər vəfat edib like
  • 26 Mar 15:10  
Digərləri Azərbaycanda 29 koronavirus infeksiyasına yoluxma faktı qeydə alınıb, 1 nəfər vəfat edib

Azərbaycan Respublikasında 29 yeni koronavirus (COVID-19) infeksiyasına yolu

arrow Ətraflı
Ermənistanda 3 hərbçi koronavirusa yoluxub - Yenilənib like
  • 26 Mar 15:08  
Dünya Ermənistanda 3 hərbçi koronavirusa yoluxub - Yenilənib

18 nəfərin sağaldığına dair məlumat yayılıb.

arrow Ətraflı
Küçəyə çıxan 65 yaşlı insanlar ünvanlarına qaytarılırlar  FOTO like
  • 26 Mar 15:06  
Digərləri Küçəyə çıxan 65 yaşlı insanlar ünvanlarına qaytarılırlar FOTO

Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın tələb və tövsiyələrinə

arrow Ətraflı
Bakıda əxlaqsızlıqla məşğul olan 6 qadın saxlanıldı like
  • 26 Mar 15:05  
Digərləri Bakıda əxlaqsızlıqla məşğul olan 6 qadın saxlanıldı

Sosial şəbəkələrdəki ictimai qaydanın və ictimai təhlükəsizliyin kobu

arrow Ətraflı
Ötən gün 27 cinayətin üstü “isti izlər”lə açılıb like
  • 26 Mar 15:03  
Kriminal Ötən gün 27 cinayətin üstü “isti izlər”lə açılıb

Ötən gün daxili işlər orqanlarında qeydə alınan cinayət faktları və h

arrow Ətraflı
Təhsil Nazirliyi Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 510 min manat vəsait köçürüb like
  • 26 Mar 15:00  
Digərləri Təhsil Nazirliyi Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 510 min manat vəsait köçürüb

Təhsil Nazirliyi Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 510 min manat və

arrow Ətraflı
Ermənistanda şagirdlər koronavirusa yoluxub like
  • 26 Mar 14:57  
Dünya Ermənistanda şagirdlər koronavirusa yoluxub

Qeyd edək ki, martın 26-sı saat 10:00-a olan məlumata əsasən, Ermənistand

arrow Ətraflı
Bakıda polis bütün küçələrdə əhaliyə xəbərdarlıqlar edir like
  • 26 Mar 14:55  
Sosial Bakıda polis bütün küçələrdə əhaliyə xəbərdarlıqlar edir

Elan edilən xüsusi karantin rejim qaydalarının təmin olunması və şəhər

arrow Ətraflı
Bakıda gündə iki dəfədən az olmayaraq dezinfeksiya işləri aparılır  VİDEO  FOTO like
  • 26 Mar 14:52  
Digərləri Bakıda gündə iki dəfədən az olmayaraq dezinfeksiya işləri aparılır VİDEO FOTO

Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin tapşırığına əsasən paytaxtda insanla

arrow Ətraflı
Rumıniyanın səhiyyə naziri COVİD-19-a görə istefa verdi like
  • 26 Mar 14:46  
Dünya Rumıniyanın səhiyyə naziri COVİD-19-a görə istefa verdi

Rumıniyanın Səhiyyə naziri Viktor Kostaçe ölkədə yayılan koronavirus pa

arrow Ətraflı
Koronavirusla bağlı daha bir VİDEOçarx hazırlandı like
  • 26 Mar 14:45  
Dünya Koronavirusla bağlı daha bir VİDEOçarx hazırlandı

COVID-2019 virusu ilə əlaqədar daha bir maarifləndirici videoçarx hazırlan

arrow Ətraflı
Bulvar ərazisi belə yuyuldu  FOTO like
  • 26 Mar 14:39  
Digərləri Bulvar ərazisi belə yuyuldu FOTO

Bu gün Dənizkənarı Milli Parkda növbəti dezinfeksiya işləri aparılıb.

arrow Ətraflı
Varşavadan 19 soydaşımız Azərbaycana gətirilib like
  • 26 Mar 14:38  
Digərləri Varşavadan 19 soydaşımız Azərbaycana gətirilib

COVİD-19 pandemiyası ilə bağlı Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsində

arrow Ətraflı
Zaur Darğallı: “Marneulidə koronavirus aşkarlanmayıb” like
  • 26 Mar 14:35  
Dünya Zaur Darğallı: “Marneulidə koronavirus aşkarlanmayıb”

Marneuli sakinləri koronavirus testindən keçirilir

arrow Ətraflı