Həddən artıq arıq olan, kökəlmək istəyənlər nə etsin?


Digərləri 20 Okt 2019 14:44:00 91 0

Həddən artıq arıq olan, kökəlmək istəyənlər nə etsin?

Ötən il Azərbaycanda 678 uşaqda ilk dəfə piylənmə aşkar edilib. Qeyd edək ki, bu rəqəm müvafiq olaraq 2017-ci ildə 699, 2016-cı ildə 712, 2015-ci ildə 586 nəfər olub.

2018-ci ildə 18 yaşadək olan hər 100 000 nəfər arasında 26 nəfərə ilk dəfə piylənmə diaqnozu qoyulub. 2017-ci ildə bu göstərici 27 nəfər təşkil edib. 2019-cu ilin əvvəlinə bu xəstəliklə qeydiyyatda olan uşaqların sayı əhalinin hər 100 000 nəfərinə hesabı ilə 51 nəfər (2017-ci ildə 57) olub. Piylənmə daha çox oğlan uşaqları arasında müşahidə edilir.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, uşaq yaşlarında piylənmə akademik fəaliyyətə təsir göstərir. Bu amil dərslərdə yüksək dərəcədə davamsızlığa və gözləniləndən daha aşağı müvəffəqiyyət dərəcəsinə gətirib çıxarır.

Son.az bildirir ki, Sputnik Azərbaycan sağlam qidalanma pəhrizi ilə tanınmış dietoloq Aynurə Aşurova ilə kökəlmənin səbəbi, arıqlamağın sirləri və s. barədə söhbətləşib.

- Artıq çəkiyə səbəb nədir?

- Artıq çəki düzənsiz yeməkdən başlayır. Mən həmişə deyirəm - arıqladan və kökəldən qida yoxdursa, bəs kökəlmə nədən asılıdır? Bu bizim qəbul etdiyimiz qidanı nə zaman qəbul etməyimizdən, nə ilə qəbul etdiyimizdən və necə qəbul etdiyimizdən asılıdır. Yəni biz əgər kartofu axşam saatlarında yağda qızartsaq, daha bunu sonra çörək ilə qəbul etsək, əlbəttə kökələrik. Amma o kartofu əzmə formasında yesək, kökəlmə olmayacaq. Yəni kökəlmə qidanın növündən çox onun qəbul etmə formasından və qəbul etmə zamanından asılıdır. Kökəlmə problemi qidaların düzgün istifadə edilməməsi, zamansız və düzənsiz qəbul etmədən baş verir.

- Uşaqlarda kökəlmənin səbəbi nədir?

- Əslində günah uşaqda deyil, paketli qidanı çantasına qoyub məktəbə göndərən valideynindədir. Yəni valideynlər uşaqlara nə yedizdirməli olduğunu bilməlidir. Uşaq bilmir ki, lobya və noxud faydalıdır. Çünki evdə bu ərzaqlar bişirilmir. Uşaqlarda kökəlməyə səbəb düzənsiz və sağlıqsız yeməkdir. Uşaqlarda sağlıqsız yemək daha pisdir. Kilo almasalar belə, uşaqlar sağlıqlı qidalanmalıdır. Uşaqların sağlamlığı üçün bu vacibdir.

- Bir müddət əvvəl dietoloqlardan biri iddia etdi ki, toyuqlar hormonla yetişdirilir. Bu səbəbdən də toyuq əti ilə qidalanan oğlan uşaqlarında qadın kimi kökəlmə müşahidə edilir...

- Bəli, toyuqlar hormon vasitəsi ilə yetişdirilir. Və həmin qidaları biz qəbul edərkən toyuğa verilən hormonlar insanın orqanizminə daxil olur və kökəlmə müşahidə edilir. Ümumiyyətlə, çalışmaq lazımdır ki, normal və təbii şəkildə böyümüş toyuq məhsullarını qəbul edək. Ət olaraq, quzu əti yeyilməlidir. Çünki quzular heç bir hormon və antibiotik qəbul etmir, qəbul etdiyi an ölür. Quzu ətı bahalı olsa da, rahatlıqla qəbul edilə bilən sağlam qidadır.

- Siz pəhriz təyin edəndə xəstəlikləri nəzərə alırsınızmı?

- Sağlam qidalanma üsulunda bütün xəstəlikləri nəzərə alıram və ona uyğun proqram yazıram. Ümumiyyətlə, insanlara proqram tətbiq etsək də, hər zaman öncəliyimiz insanın sağlamlığı olur. Mən xüsusən uşaqlarda heç vaxt qidalanmanın qarşısını almıram. Mənim menyularımda çərəz də, xurma da, yağ da, ət də, toyuq da, balıq da, tərəvəzlər də var. Hər zaman deyirəm ki, sağlıqlı qidalanma yaşıl boşqab deyil.

Biz həkimlər ilə paralel işləyirik. Amma etiraf edim ki, Azərbaycanda dietologiya elmi inkişaf eləməyib. Universitetlərdə belə bir ixtisas açılsa, yaxşı olar.

(adsgarden = window.adsgarden || []).push({});
Əzəməti ilə görənləri heyran edən bina: like
  • 20 Okt 14:30  
Digərləri Əzəməti ilə görənləri heyran edən bina:

Tərtər rayonunun Zolgərən kəndindəki geniş, yaraşıqlı, qədim tarixi o

arrow Ətraflı
YAP radikal müxalifətin qanunsuz aksiyası ilə bağlı bəyanat verdi like
  • 20 Okt 14:23  
Siyasət YAP radikal müxalifətin qanunsuz aksiyası ilə bağlı bəyanat verdi

Yeni Azərbaycan Partiyası radikal müxalifətin qanunsuz mitinqi iıə bağlı

arrow Ətraflı
Məşhur müğənninin qızını huşsuz hala gətirib evini soydular like
  • 20 Okt 14:16  
Dünya Məşhur müğənninin qızını huşsuz hala gətirib evini soydular

Türkiyənin məşhur müğənnisi Hakkı Buludun qızını speylə boğaraq evi

arrow Ətraflı
YAP radikal müxalifətin qanunsuz aksiyası ilə bağlı bəyanat verdi like
  • 20 Okt 14:16  
Digərləri YAP radikal müxalifətin qanunsuz aksiyası ilə bağlı bəyanat verdi

Yeni Azərbaycan Partiyası radikal müxalifətin qanunsuz mitinqi iıə bağlı

arrow Ətraflı
Goranboyda 46 yaşlı kişini ilan sancıb like
  • 20 Okt 14:09  
Digərləri Goranboyda 46 yaşlı kişini ilan sancıb

Goranboyda 46 yaşlı kişini ilan sancıb.

arrow Ətraflı
Canlı və gözəl saçlara sahib olmaq heç də çətin deyil like
  • 20 Okt 14:02  
Digərləri Canlı və gözəl saçlara sahib olmaq heç də çətin deyil

Hər bir qadının ən böyük arzusundan biri də canlı, cazibədar saçlara s

arrow Ətraflı
Əli Kərimlinin hospitalda müayinəsi zamanı səhhətində problem olub?  RƏSMİ AÇIQLAMA like
  • 20 Okt 13:55  
Siyasət Əli Kərimlinin hospitalda müayinəsi zamanı səhhətində problem olub? RƏSMİ AÇIQLAMA

DİN-in Arif Heydərov adına Respublika Hospitalının rəisi İsbi Babaxanov b

arrow Ətraflı
Hospitalın rəisi: Əli Kərimlinin hospitalda müayinəsi zamanı səhhətində problem aşkarlanmayıb like
  • 20 Okt 13:50  
Digərləri Hospitalın rəisi: Əli Kərimlinin hospitalda müayinəsi zamanı səhhətində problem aşkarlanmayıb

DİN-in Arif Heydərov adına Respublika Hospitalının rəisi İsbi Babaxanov b

arrow Ətraflı
“Nəyim vardı səndən ötrü dəyişdi” like
  • 20 Okt 13:48  
Şou-biznes “Nəyim vardı səndən ötrü dəyişdi”

Müğənni Xatirə İslam paylaşımına yazdığı şərhlə diqqət cəlb edib

arrow Ətraflı
Səhərlər idman edin, xeyrini görəcəksiniz like
  • 20 Okt 13:41  
Digərləri Səhərlər idman edin, xeyrini görəcəksiniz

Səhərlər idmanla məşğul olmaq 2-ci tip diabet və ürək-damar xəstəlikl

arrow Ətraflı
Ağdamda yol qəzası, 2 yaralı like
  • 20 Okt 13:34  
Digərləri Ağdamda yol qəzası, 2 yaralı

Ağdamda yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib.  

arrow Ətraflı
Meksikada FACİƏ: like
  • 20 Okt 13:27  
Dünya Meksikada FACİƏ:

Meksikada yük maşını minik avtomobili ilə toqquşub.

arrow Ətraflı
“Ded Xasan”ın qətlinin üstü açılır like
  • 20 Okt 13:13  
Kriminal “Ded Xasan”ın qətlinin üstü açılır

Sağ ikən kriminal aləmin "xaç atası" sayılan "Ded Xasan&qu

arrow Ətraflı
"İzdihamlı mitinq" imitasiyası, hesablanmış taktika like
  • 20 Okt 13:10  
Digərləri "İzdihamlı mitinq" imitasiyası, hesablanmış taktika

Aksiya təşkilatçılarının 18 oktyabr etirafları

arrow Ətraflı
Qənirə Şəmmədqızı: Tənqidlərə görə bu sənətdən gedirəm, daha efirə çıxmayacam like
  • 20 Okt 13:06  
Şou-biznes Qənirə Şəmmədqızı: Tənqidlərə görə bu sənətdən gedirəm, daha efirə çıxmayacam

Son zamanlar sosial şəbəkələrdə məşhurlarlaşan teleaparıcı Qənirə

arrow Ətraflı