İskəndəriyyə kitabxanasını müsəlmanlar məhv edib, yoxsa..?


Digərləri 29 Sen 2019 21:55:00 86 0

İskəndəriyyə kitabxanasını müsəlmanlar məhv edib, yoxsa..?

642-ci ildə Ömər ibn Xəttabın xəlifəlik etdiyi dövlət Misiri ələ keçirir. Oraya gedən ordunun komandiri Əmr ibn As idi. Misirə daxil olan müsəlmanlar oradakı İskəndəriyyə kitabxanasını görürlər. Əmr ibn As Ömər ibn Xəttaba xəbər göndərir ki, bu kitabxananı nə edək? Ömər ibn Xəttab cavabında deyir: "Oradakı kitablar Quranın dediyini deyirsə, ehtiyacımız yoxdur onlara, Quranımız var. Əgər Quranın dediyinin əksini deyirsə, yenə də ehtiyacımız yoxdur, küfrü yayır. Ona görə də yandırın." Beləliklə, bu kitabxanın kitablarıyla şəhərdəki 4 min hamam 6 ay boyunca qızdırılır. Filosof Yohan Filopon nə qədər etiraz etsə də, onun sözünü dinləmirlər.

Yəqin ki, bu nağılı siz də duymusunuz. İslamın elm düşməni barbar bir din olduğunu göstərmək üçün, belə bir rəvayət nəql edirlər. Görəsən həqiqətənmi belə bir hadisə baş vermişdir? Müsəlmanlar İskəndəriyyədəki elmə qarşı bu qədər kəskin bir mövqedə olublarmı? Gəlin məsələnin həqiqətini bir yerdə analiz edək.

Mövzunun mahiyyətinə girmədən öncə islamafob ateistlərə demək istərdik ki, "Dediklərimizin hər birini test edə bilərsiniz. Əgər əks arqumentiniz yoxdursa, heç olmasa susun, bu halda sizin üçün daha yaxşı olar."

Əvvəla qeyd etməyimiz vacib olan əsas nüans budur ki, bu iddia heç bir İslami qaynaqda (tarix və hədis) keçmir. Nəinki bu hadisə, heç İskəndəriyyə kitabxanası haqqında da məlumat yoxdur. Bu iddianı ilk dəfə 13-cü əsrdə suryani xristian yazar Bar-Ebrey (Əbul Fərəc ibn Harun) ortaya atmışdır. Bar-Ebreyə qədər bu məlumat nə islami mənbələrdə, nə də başqa xristian və yəhudi mənbələrində keçmir. Yəni, Kitabxananı müsəlmanların yandırdığına dair ilk mənbə bu hadisədən 600 il sonra ortaya çıxmışdır. Əslində bu tarix özü həqiqəti deyir. Amma davam etməyə ehtiyac vardır.

Bar-Ebrey bu məlumatı nəql edərkən qeyd edir ki, filosof Filopon bu hadisəyə etiraz etsə də, onu dinləyən olmadı. Çox maraqlıdır ki, Yohan Filipon 570-ci ildə vəfat etmişdir. Müsəlmanların Misirə 642-ci ildə gəldiyini nəzərə alsaq, Filipon bu hadisədən 72 il öncə ölmüşdü. Bəs o halda, necə ola bilər ki, 72 il öncə vəfat etmiş adam Əmr ibn Asa etiraz edirdi? Yəqin ki, Bar-Ebrey bu hadisəni uydurduğu zaman illərə diqqət etməyib.

Bar-Ebrey növbətini xətasını kitabların yandırılması haqqında edir. Müəllif qeyd edir ki, oradakı kitablarla şəhərdəki 4 min hamam 6 ay boyunca qızdırıldı. Bu iddianın da nə qədər absurd olduğunu anlamaq heç də çətin deyil. Həmən dönəmdə kitablar adi kağıza deyil, perqamentə yazılırdı. Perqament isə asanlıqla yanan bir maddə deyil və ondan yanacaq kimi istifadə edilə bilməz. Əlavə olaraq, bunun olduğunu nəzərə alsaq belə, Bernard Luisin hesablamalarına görə, 4 min hamamın 6 ay müddətində qızdırılması üçün 14 milyon kitab lazımdır ki, o dönəmdə kitabxanada o qədər kitabın olması mümkün deyildi.

Bu kitabxananın müsəlmanlar tərəfindən yandırılması mümkünsüz bir haldır, ona görə ki,

(adsgarden = window.adsgarden || []).push({});
Feyerbax və onun fəlsəfi fikirləri like
  • 29 Sen 21:50  
Digərləri Feyerbax və onun fəlsəfi fikirləri

Feyerbax 1804-1872-ci illərdə yaşamışdır. Universitet müəllimi olarkən

arrow Ətraflı
Hər kim ‘Hicr’surəsini oxusa... like
  • 29 Sen 21:45  
Digərləri Hər kim ‘Hicr’surəsini oxusa...

"Hicr" surəsi 99 ayədən ibarətdir və Qurani-Kərimin "İbrah

arrow Ətraflı
Dünyanın zahirini görənlər və batinini tanıyanlar like
  • 29 Sen 21:40  
Digərləri Dünyanın zahirini görənlər və batinini tanıyanlar

Allaha sonsuz həmd və sənalar olsun ki, bizlərə Kərbəla məktəbi ilə ta

arrow Ətraflı
Online ticarətin əsasını qoyan insan – like
  • 29 Sen 21:35  
Digərləri Online ticarətin əsasını qoyan insan –

Ceff Bezos 1964-cü ildə ABŞ-da, Nyu-Meksiko ştatında doğulub. Valideynlər

arrow Ətraflı
Toyota Camry qiymətinə olan oyuncağın seriya variantı təqdim edilib  FOTO like
  • 29 Sen 21:30  
Digərləri Toyota Camry qiymətinə olan oyuncağın seriya variantı təqdim edilib FOTO

Bugatti şirkəti Baby II oyuncaq avtomobilinin "seriya" variantını

arrow Ətraflı
Şamaxıda Nəsimiyə həsr olunan müasir incəsənət instalyasiyasının açılışı olub  FOTO like
  • 29 Sen 21:23  
Digərləri Şamaxıda Nəsimiyə həsr olunan müasir incəsənət instalyasiyasının açılışı olub FOTO

Azərbaycanda Heydər Əliyev Fondunun və Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi

arrow Ətraflı
Niyə İmam Hüseyn Mədinədə qiyam etmədi? like
  • 29 Sen 21:20  
Digərləri Niyə İmam Hüseyn Mədinədə qiyam etmədi?

Görəsən niyə İmam Hüseyn (ə) Mədinədə qiyam etmədi? Bu sualın cavab

arrow Ətraflı
Müqəddəs başın dəfn yeri like
  • 29 Sen 21:15  
Digərləri Müqəddəs başın dəfn yeri

İmam Hüseynin (ə) mübarək başının dəfn yeri haqqında tarixçilər aras

arrow Ətraflı
Şamaxıda Nəsimiyə həsr olunan müasir incəsənət instalyasiyasının açılışı olub (FOTO) like
  • 29 Sen 21:11  
Digərləri Şamaxıda Nəsimiyə həsr olunan müasir incəsənət instalyasiyasının açılışı olub (FOTO)

Azərbaycanda Heydər Əliyev Fondunun və Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi

arrow Ətraflı
Kişi və qadının ailədə hüquq və vəzifələri like
  • 29 Sen 21:10  
Digərləri Kişi və qadının ailədə hüquq və vəzifələri

Dinimiz insanları daima evlənməyə təşviq edən bir dindir. Buyurur ki, evl

arrow Ətraflı
Boliviyanın cənubunda qəzada 18 nəfər ölüb like
  • 29 Sen 21:09  
Dünya Boliviyanın cənubunda qəzada 18 nəfər ölüb

Boliviyanın cənubunda baş verən qəzada ən az 18 nəfər ölüb, daha 17 n

arrow Ətraflı
Astma kimi xəstəlikləri fərdi təqib edən onlayn platform – like
  • 29 Sen 21:05  
Digərləri Astma kimi xəstəlikləri fərdi təqib edən onlayn platform –

Astma kimi xəstəliklərin fərdi təqibi üçün istifadə olunan rəqəmsal b

arrow Ətraflı
Toyota Yaponiya bazarı üçün nəzərdə tutulan Corolla modelini təqdim edib  FOTO like
  • 29 Sen 21:01  
Digərləri Toyota Yaponiya bazarı üçün nəzərdə tutulan Corolla modelini təqdim edib FOTO

Toyota şirkəti Yaponiya bazarı üçün nəzərdə tutulmuş on ikinci nəsil

arrow Ətraflı
Boliviyanın cənubunda qəzada 18 nəfər ölüb like
  • 29 Sen 21:01  
Digərləri Boliviyanın cənubunda qəzada 18 nəfər ölüb

Boliviyanın cənubunda baş verən qəzada ən az 18 nəfər ölüb, daha 17 n

arrow Ətraflı